ფიტოსანიტარიული კონტროლი საქართველოში | ფორმა 3 და განბაჟება

საერთაშორისო ვაჭრობის დროს მცენარეული წარმოშობის პროდუქციის იმპორტი გარკვეულ დამატებით მოთხოვნებთან არის დაკავშირებული. ფიტოსანიტარიული კონტროლის მთავარი მიზანია საქართველოში მავნე ორგანიზმებისა და მცენარეთა დაავადებების გავრცელების რისკის შემცირება. სწორედ ამიტომ, ტვირთის შემოტანამდე მნიშვნელოვანია წინასწარ გაირკვეს, ექვემდებარება თუ არა კონკრეტული პროდუქცია ფიტოსანიტარიულ კონტროლს.

იმპორტიორისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია განსხვავება ფიტოსანიტარიულ სერტიფიკატსა და საქართველოში შესავსებ ფორმა 3-ს შორის, რადგან ეს ორი დოკუმენტი სხვადასხვა ეტაპზე და სხვადასხვა ქვეყანაში მზადდება.

რა არის ფიტოსანიტარიული კონტროლი?

ფიტოსანიტარიული კონტროლი არის მცენარეული წარმოშობის პროდუქციის სასაზღვრო შემოწმების პროცედურა. მისი მიზანია იმპორტირებულ ტვირთში მავნე ორგანიზმების, დაავადებებისა და სხვა ფიტოსანიტარიული რისკების აღმოჩენა და მათი საქართველოში გავრცელების პრევენცია.

კონტროლის ფარგლებში შესაძლებელია შემოწმდეს თანმხლები დოკუმენტები, მოხდეს ტვირთის იდენტიფიცირება და ვიზუალური დათვალიერება. საჭიროების შემთხვევაში შეიძლება ჩატარდეს დამატებითი ან ლაბორატორიული შემოწმებაც.

ფიტოსანიტარიული კონტროლი ტარდება იმ ადგილას, სადაც შესაბამისი ტვირთია განთავსებული — მაგალითად, საბაჟო გამშვებ პუნქტზე ან სხვა უფლებამოსილ ადგილას.

რა არის ფორმა 3?

ფორმა 3, ანუ საერთო ფიტოსანიტარიული შესვლის დოკუმენტი, საქართველოში მცენარეული ტვირთის იმპორტის პროცესში გამოყენებული მნიშვნელოვანი დოკუმენტია.

ფორმა 3 საქართველოში ივსება და დაკავშირებულია ტვირთის ფიტოსანიტარიული კონტროლის გავლასთან. მისი მომზადების საფუძველს წარმოადგენს ტვირთის წარმოშობის ქვეყანაში გაცემული ფიტოსანიტარიული სერტიფიკატი.

ამიტომ იმპორტიორმა წინასწარ უნდა უზრუნველყოს, რომ ექსპორტიორმა წარმოშობის ქვეყანაში სწორად მიიღოს შესაბამისი ფიტოსანიტარიული სერტიფიკატი.

ფიტოსანიტარიული სერტიფიკატი და ფორმა 3 — რა განსხვავებაა?

მნიშვნელოვანია, რომ საქართველოში საბაჟო ბროკერი ან დეკლარანტი ვერ ჩაანაცვლებს წარმოშობის ქვეყანაში ექსპორტიორის მიერ მისაღებ ფიტოსანიტარიულ სერტიფიკატს. საქართველოში მზადდება ფორმა 3 შესაბამისი სერტიფიკატის საფუძველზე.

რომელ ტვირთებს სჭირდება ფიტოსანიტარიული კონტროლი?

ფიტოსანიტარიული კონტროლის ქვეშ შეიძლება მოექცეს სხვადასხვა ტიპის მცენარეული წარმოშობის პროდუქცია. მათ შორისაა:

კონკრეტული პროდუქციისთვის ფიტოსანიტარიული მოთხოვნები შესაძლოა განსხვავდებოდეს. ამიტომ, ტვირთის შეკვეთამდე სასურველია შემოწმდეს პროდუქტის HS კოდი და მოქმედი მოთხოვნები.

რა დოკუმენტებია საჭირო?

ფიტოსანიტარიული კონტროლისა და შემდგომი საბაჟო პროცედურებისთვის საჭირო დოკუმენტები დამოკიდებულია ტვირთის ტიპზე. ძირითადი დოკუმენტებია:

• ფიტოსანიტარიული სერტიფიკატი — გაცემული ტვირთის წარმოშობის ქვეყანაში;
• ინვოისი — საქონლის ღირებულებისა და აღწერის დასადასტურებლად;
• სატრანსპორტო დოკუმენტი — CMR, AWB ან B/L;
• შეფუთვის სია (Packing List) — საჭიროების შემთხვევაში;
• იმპორტის შესაბამისი ნებართვა — თუ კონკრეტული პროდუქციისთვის დამატებითი ნებართვა არის საჭირო.

დოკუმენტებში მოცემული ინფორმაცია ერთმანეთთან შესაბამისი უნდა იყოს. პროდუქტის დასახელებას, რაოდენობას, წონას, შეფუთვასა და სხვა მონაცემებს შორის შეუსაბამობამ შესაძლოა პროცედურის გახანგრძლივება გამოიწვიოს.

როგორ მიმდინარეობს ფიტოსანიტარიული კონტროლი და განბაჟება?

რამდენი დრო და რა ხარჯია საჭირო?

მიმდინარე ინფორმაციის მიხედვით, ფორმა 3-ის მომზადების ვადა შეადგენს 1 სამუშაო დღეს. ფიტოსანიტარიული კონტროლის მოსაკრებელი შეადგენს 100 ₾-ს ერთ დეკლარაციაზე, ხოლო ლაბორატორიული ანალიზის საჭიროების შემთხვევაში — 150 ₾.

საბაჟო მომსახურების ხარჯი და სახელმწიფო საბაჟო მოსაკრებელი ცალკე კომპონენტებია. მაგალითად, ASYCUDA-ს წინასწარი დეკლარირების შემთხვევაში საბაჟო მოსაკრებელი ტვირთის ღირებულების მიხედვით შეადგენს 50, 150 ან 200 ₾-ს.

რა ხდება, თუ ფორმა 3-ში შეცდომაა?

ფიტოსანიტარიულ დოკუმენტებში არასწორი ან არასრული ინფორმაციის არსებობამ შესაძლოა ტვირთის დამუშავება შეაფერხოს. დამატებითი დოკუმენტაციის მოთხოვნამ ან მონაცემების დაზუსტებამ შეიძლება გაზარდოს როგორც დრო, ისე ხარჯები.

ამიტომ სასურველია დოკუმენტების შემოწმება ტვირთის საქართველოში შემოსვლამდე. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია პროდუქტის დასახელების, რაოდენობის, წონის, წარმოშობის ქვეყნისა და სხვა ძირითადი მონაცემების შესაბამისობა.

ხის სახლებისა და ხე-ტყის იმპორტი

ხე-მასალისა და ხის ნაწარმის იმპორტისას ფიტოსანიტარიული მოთხოვნების საკითხი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ეს შეიძლება შეეხოს არა მხოლოდ ხე-ტყეს, არამედ ხის სახლებს, კოტეჯებსა და ხის შესაფუთ მასალას.

ხის შესაფუთ მასალასთან დაკავშირებული საერთაშორისო მოთხოვნების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სტანდარტია ISPM 15, რომელიც ხის შესაფუთი მასალის ფიტოსანიტარიულ დამუშავებასა და შესაბამის მარკირებას ეხება.

როგორ ავიცილოთ თავიდან ტვირთის შეფერხება?

ფიტოსანიტარიული კონტროლის დროს პრობლემების თავიდან აცილების საუკეთესო გზა წინასწარი მომზადებაა. ტვირთის შეკვეთამდე სასურველია:

• განისაზღვროს პროდუქტის ზუსტი HS კოდი;
• შემოწმდეს, ექვემდებარება თუ არა პროდუქცია ფიტოსანიტარიულ კონტროლს;
• ექსპორტიორმა დროულად მიიღოს ფიტოსანიტარიული სერტიფიკატი;
• წინასწარ მომზადდეს ინვოისი და სატრანსპორტო დოკუმენტები;
• შემოწმდეს საჭირო ნებართვების არსებობა;
• დოკუმენტები გადამოწმდეს ტვირთის გამოგზავნამდე.

წინასწარი შემოწმება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია იმპორტიორებისთვის, რომლებიც პირველად შემოაქვთ მცენარეული წარმოშობის პროდუქცია საქართველოში.

ფიტოსანიტარიული კონტროლი და საბაჟო განბაჟება

ფიტოსანიტარიული კონტროლი და საბაჟო განბაჟება ერთმანეთთან დაკავშირებული, თუმცა განსხვავებული პროცედურებია. ფიტოსანიტარიული კონტროლი დაკავშირებულია მცენარეული წარმოშობის ტვირთის შესაბამისობის შემოწმებასთან, ხოლო საბაჟო განბაჟება მოიცავს საქონლის დეკლარირებას, გადასახადებისა და შესაბამისი საბაჟო ვალდებულებების შესრულებას.

პროცესის სწორად ორგანიზების შემთხვევაში შესაძლებელია ორივე მიმართულების წინასწარ მომზადება. დოკუმენტების დროული შემოწმება და ელექტრონული დეკლარირების გამოყენება იმპორტიორს ეხმარება პროცედურების უფრო ეფექტურად მართვაში.

დასკვნა

ფიტოსანიტარიული კონტროლი საქართველოში მნიშვნელოვანი მოთხოვნაა მცენარეული წარმოშობის გარკვეული ტვირთების იმპორტისას. ყვავილების, ხილის, ბოსტნეულის, თესლის, ნერგების, ხე-ტყისა და სხვა შესაბამისი პროდუქციის შემოტანისას საჭიროა წინასწარ განისაზღვროს მოქმედი მოთხოვნები და მომზადდეს შესაბამისი დოკუმენტები.

ფიტოსანიტარიული სერტიფიკატის სწორად მიღება წარმოშობის ქვეყანაში, საქართველოში ფორმა 3-ის მომზადება და დოკუმენტების წინასწარი შემოწმება ხელს უწყობს საბაჟო პროცესის შეუფერხებლად წარმართვას.

თუ იმპორტიორი წინასწარ ამოწმებს ტვირთის მოთხოვნებს და სწორად ამზადებს დოკუმენტაციას, შესაძლებელია შემცირდეს შეფერხებებისა და დამატებითი ხარჯების რისკი და ტვირთის იმპორტის პროცესი უფრო ორგანიზებული გახდეს.

საბაჟო ბროკერი | eCustoms და ასიკუდა (ASYCUDA) | იმპორტის გადასახადები

დაგვიკავშირდი

მოითხოვე უფასო კონსულტაცია →